Επίσημα η NOAA: Ξεκίνησε το El Niño — αναμένεται να ενισχυθεί τον χειμώνα

Την έναρξη του θερμού φαινομένου El Niño στον τροπικό Ειρηνικό Ωκεανό ανακοίνωσε η αμερικανική Εθνική Ωκεανική και Ατμοσφαιρική Υπηρεσία (NOAA), εκδίδοντας επίσημη προειδοποίηση (El Niño Advisory). Σύμφωνα με τις προβλέψεις της υπηρεσίας, το φαινόμενο αναμένεται να ενισχυθεί σε μέτριο έως ισχυρό επίπεδο το ερχόμενο φθινόπωρο και να κορυφωθεί τον χειμώνα.
Η Εθνική Μετεωρολογική Υπηρεσία των ΗΠΑ (NWS), που υπάγεται στη NOAA, εκτιμά ότι υπάρχει πιθανότητα 63% οι θερμοκρασίες της επιφάνειας της θάλασσας στην παρακολουθούμενη ζώνη του Ειρηνικού να ξεπεράσουν τους 2,0°C πάνω από τον μέσο όρο. Εάν συμβεί αυτό, η NOAA θα κατατάξει το επεισόδιο ως «πολύ ισχυρό» El Niño.
Τι είναι το El Niño
Το El Niño (ισπανικά για το «αγοράκι») αποτελεί τη θερμή φάση του κύκλου El Niño – Νότιας Ταλάντωσης (ENSO). Η NOAA κηρύσσει επίσημα την έναρξή του όταν οι θερμοκρασίες στον ισημερινό Ειρηνικό παραμένουν 0,5°C πάνω από τον μέσο όρο για αρκετούς συνεχόμενους μήνες.
Παράλληλα, οι επιστήμονες παρακολουθούν την ατμόσφαιρα πάνω από την περιοχή, αναζητώντας μεταβολές στη λεγόμενη «κυκλοφορία Walker» — μια τεράστια ροή αέρα από την ανατολή προς τη δύση, που τροφοδοτείται από τις διαφορές θερμοκρασίας και πίεσης ανάμεσα στα θερμά δυτικά και τα ψυχρότερα ανατολικά ύδατα. Όταν η κυκλοφορία αυτή εξασθενεί και τα θερμότερα νερά μετατοπίζονται ανατολικά, προς τη Νότια Αμερική, κηρύσσεται το El Niño.
Πώς επηρεάζει τον καιρό
Το El Niño τείνει να είναι ισχυρότερο κατά τους χειμερινούς μήνες, ενώ οι παγκόσμιες επιπτώσεις του είναι συνήθως εντονότερες τον χειμώνα του βόρειου ημισφαιρίου. Σε μια τυπική χρονιά El Niño, το αεροχείμαρρο (jet stream) πάνω από τον βόρειο Ειρηνικό μετατοπίζεται νοτιότερα, μεταφέροντας τις κακοκαιρίες προς τις νότιες πολιτείες των ΗΠΑ και αφήνοντας ξηρότερες συνθήκες σε άλλες περιοχές της χώρας.
«Κάθε El Niño είναι διαφορετικό· το καθένα είναι μοναδικό και αφήνει το δικό του αποτύπωμα στον καιρό μας», δήλωσε ο Ken Graham, διευθυντής της Εθνικής Μετεωρολογικής Υπηρεσίας των ΗΠΑ. Όπως ανέφερε, η προηγμένη παρακολούθηση και η βελτιωμένη κατανόηση των μοτίβων του φαινομένου επιτρέπουν καλύτερες προβλέψεις και καλύτερη προετοιμασία του κοινού.
Στις συνήθεις επιπτώσεις του φαινομένου περιλαμβάνονται:
- Ισχυρότεροι άνεμοι στα ανώτερα στρώματα της ατμόσφαιρας, που τείνουν να καταστέλλουν τη δημιουργία καταιγίδων και τυφώνων στον Ατλαντικό, ενώ ασθενέστεροι άνεμοι ενισχύουν την τροπική δραστηριότητα στον ανατολικό και κεντρικό Ειρηνικό.
- Πιο θυελλώδης καιρός στις νότιες ΗΠΑ, με αυξημένες πιθανότητες βροχοπτώσεων και χιονοπτώσεων κατά τους χειμώνες El Niño.
- Αυξημένος κίνδυνος παράκτιων πλημμυρών σε τμήματα των ΗΠΑ, ιδίως στη Δυτική Ακτή.
- Μεταβολές στη μετανάστευση ψαριών και άλλων θαλάσσιων οργανισμών, με τα θερμόφιλα είδη να κινούνται βορειότερα και τα ψυχρόφιλα να αποσύρονται σε βαθύτερα ή ψυχρότερα νερά.
- Ενίσχυση των επιβλαβών ανθίσεων φυκιών («κόκκινη παλίρροια») κατά μήκος της δυτικής ακτής των ΗΠΑ, όπως παρατηρήθηκε σε προηγούμενα επεισόδια.
Νέος δείκτης παρακολούθησης
Τον περασμένο Φεβρουάριο, η NOAA υιοθέτησε επίσημα τον Σχετικό Ωκεάνιο Δείκτη Niño (RONI) για την παρακολούθηση των θερμοκρασιών και την πρόβλεψη των επεισοδίων El Niño και La Niña. Σε αντίθεση με τον παραδοσιακό δείκτη ONI, που στηρίζεται σε μια στατική 30ετή περίοδο αναφοράς, ο RONI προσαρμόζεται από μήνα σε μήνα, καθιστώντας τον πιο αξιόπιστο στην αναγνώριση των φαινομένων — ιδίως σε μια εποχή ανόδου των μέσων θερμοκρασιών των ωκεανών.
Η εικόνα διεθνώς και η Μεσόγειος
Η ανακοίνωση της NOAA συμβαδίζει με τις εκτιμήσεις του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού (WMO), που έχει κάνει λόγο για πιθανότητα της τάξης του 80% εμφάνισης El Niño κατά την περίοδο Ιουνίου–Αυγούστου 2026, με τις πιθανότητες συνέχισής του έως τον Νοέμβριο να προσεγγίζουν ή να ξεπερνούν το 90%. Το φαινόμενο συνδέεται επίσης με την πρόβλεψη για ηπιότερη του κανονικού περίοδο τυφώνων στον Ατλαντικό φέτος.
Για τη Μεσόγειο και την Ελλάδα, οι άμεσες επιπτώσεις του El Niño είναι κατά κανόνα ασθενέστερες και πιο έμμεσες σε σύγκριση με τον Ειρηνικό και την αμερικανική ήπειρο, καθώς η περιοχή μας επηρεάζεται κυρίως από άλλα συστήματα, όπως η Βορειοατλαντική Ταλάντωση. Ωστόσο, σε ένα ήδη θερμαινόμενο κλιματικό περιβάλλον, η επιστημονική κοινότητα παρακολουθεί στενά κάθε ισχυρό επεισόδιο για τις ευρύτερες επιπτώσεις του στις παγκόσμιες θερμοκρασίες και στα ακραία καιρικά φαινόμενα.

https://thracenews.gr/episima-i-noaa-xekinise-to-el-nino-anamenetai-na-enischythei-ton-cheimona/