Στις πλαγιές κοντά στη σημερινή Φετιγιέ της νοτιοδυτικής Τουρκίας, το Λιβίσι — γνωστό σήμερα ως Kayaköy — παραμένει ένα από τα πιο συγκλονιστικά τοπόσημα της μικρασιατικής μνήμης. Ένας οικισμός με ελληνική παρουσία, σπίτια, εκκλησίες, σχολείο και γειτονιές που άλλοτε έσφυζαν από ζωή, στέκει σήμερα σχεδόν εγκαταλελειμμένος, ως χωριό-φάντασμα.
Το χωριό βρίσκεται περίπου 8 χιλιόμετρα νότια της Φετιγιέ, ενώ η ιστορική του ταυτότητα συνδέεται με την αρχαία Καρμυλησσό και τη μεταγενέστερη ελληνική ονομασία Λιβίσι. Η επίσημη τουρκική μουσειακή παρουσίαση της περιοχής αναφέρει ότι στο Kayaköy σώζονται περίπου 350 έως 400 διώροφα σπίτια, πολλά παρεκκλήσια, δύο μεγάλες εκκλησίες, σχολικό κτίριο και τελωνείο.
Η εικόνα που αντικρίζει σήμερα ο επισκέπτης είναι καθηλωτική: πέτρινα σπίτια χωρίς στέγες, ερειπωμένες εκκλησίες, άδεια παράθυρα και στενά που δεν οδηγούν πια σε καθημερινές ζωές, αλλά σε μνήμη. Το Greek Reporter σημειώνει ότι το Λιβίσι υπήρξε άλλοτε ακμαίο ελληνικό χωριό, το οποίο ερήμωσε μετά τους διωγμούς, τον ελληνοτουρκικό πόλεμο και την ανταλλαγή πληθυσμών που ακολούθησε τη Συνθήκη της Λωζάνης.
Οι αριθμοί που αναφέρονται για τον πληθυσμό του χωριού διαφέρουν ανάλογα με την πηγή. Για τον λόγο αυτό, η ασφαλέστερη διατύπωση είναι ότι το Λιβίσι κατοικούνταν από χιλιάδες Έλληνες ορθόδοξους πριν από την οριστική εγκατάλειψή του στις αρχές του 20ού αιώνα. Σε κάθε περίπτωση, το αποτύπωμα που άφησε πίσω του ο ξεριζωμός είναι ορατό μέχρι σήμερα: ένα ολόκληρο χωριό έμεινε όρθιο, αλλά χωρίς τους ανθρώπους του.
Μετά την αναχώρηση των Ελλήνων κατοίκων, το χωριό δεν ξαναβρήκε ποτέ την παλιά του ζωή. Τα σπίτια έμειναν σε μεγάλο βαθμό κενά, ενώ ο σεισμός του 1957 προκάλεσε πρόσθετες καταστροφές στα ήδη εγκαταλελειμμένα κτίσματα. Σήμερα το Kayaköy λειτουργεί ως ιστορικός και τουριστικός χώρος, αλλά και ως βουβή υπενθύμιση ενός τραύματος που σημάδεψε τον ελληνισμό της Μικράς Ασίας.
Το Λιβίσι δεν είναι απλώς ένας εγκαταλελειμμένος οικισμός. Είναι ένας τόπος όπου η πέτρα κράτησε όσα η Ιστορία σκόρπισε: τις αυλές, τα σχολεία, τις εκκλησίες, τις γειτονιές και τη μνήμη των ανθρώπων που έφυγαν χωρίς να επιστρέψουν ποτέ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου