Αφήνω για λίγο την πολιτική αρένα και μπαίνω σε καθαρά οικονομικό τέμπο — με τα πόδια όμως γερά πατημένα στον τόπο μας. Γιατί το μεγάλο στοίχημα για τον Πρίνο, στη θαλάσσια περιοχή ανοιχτά της Θάσου και της Καβάλας, δεν είναι μια αφηρημένη ενεργειακή είδηση· είναι κατεξοχήν υπόθεση της Ανατολικής Μακεδονίας. Είναι το ερώτημα αν μια οικονομία που για δεκαετίες ταυτίστηκε με το πετρέλαιο μπορεί να ξαναγραφτεί — και αν, αυτή τη φορά, το όφελος θα μείνει στην περιοχή αντί να φύγει μαζί με τα τάνκερ.
Ένα κοίτασμα της Ανατολικής Μακεδονίας αλλάζει αποστολή
Το εμβληματικό πεδίο του Πρίνου, στη θαλάσσια λεκάνη ανοιχτά Θάσου και Καβάλας με τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας στη Νέα Καρβάλη, ετοιμάζεται να αλλάξει ρόλο. Η EnEarth, θυγατρική του ομίλου Energean, αναπτύσσει το έργο «Prinos CO2», που μετατρέπει εξαντλημένα τμήματα του πεδίου σε υπόγειο αποθηκευτικό χώρο για διοξείδιο του άνθρακα. Το εγχείρημα έχει χαρακτηριστεί Έργο Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος (PCI) και, σύμφωνα με την εταιρεία, έγινε φέτος το πρώτο έργο αποθήκευσης άνθρακα στον ευρωπαϊκό Νότο που έλαβε σχετική άδεια — στα πρότυπα των πιο προηγμένων περιβαλλοντικά χωρών της Ευρώπης. Με απλά λόγια: το πρώτο τέτοιο έργο της νότιας Ευρώπης δεν στήνεται κάπου αλλού· στήνεται εδώ, στα νερά μας.
Τα μεγέθη δίνουν το στίγμα. Η συνολική επένδυση εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει το 1 δισ. ευρώ, με εξασφαλισμένη χρηματοδότηση περί τα 270 εκατ. ευρώ από κοινοτικούς και εθνικούς πόρους. Σε πλήρη ανάπτυξη, μέσα στα επόμενα χρόνια, το έργο εκτιμάται ότι θα μπορεί να αποθηκεύει της τάξης των 2,8 εκατ. τόνων CO2 ετησίως — ποσότητα που αντιστοιχεί σε σημαντικό μέρος των εκπομπών που παράγουν, ούτως ή άλλως, οι βιομηχανίες της ευρύτερης Ανατολικής Μακεδονίας.
Τι είπε η Energean
Στο συνέδριο του Energy Press, ο Σωτήρης Χιωτάκης, Επικεφαλής Εταιρικής Επικοινωνίας και Εταιρικών Υποθέσεων της Energean για την Ελλάδα, τα Βαλκάνια και τη ΝΑ Ευρώπη, στάθηκε στο οικονομικό αποτύπωμα της παρουσίας της εταιρείας στην Καβάλα. Όπως ανέφερε, η δραστηριότητα στον Πρίνο εισφέρει περί τα 15 εκατ. ευρώ ετησίως στις τοπικές κοινωνίες — σταθερό εισόδημα για επιχειρήσεις και εργαζομένους όσο διατηρείται η δραστηριότητα — ενώ η ανάπτυξη της αλυσίδας αξίας γύρω από τη δέσμευση και αποθήκευση άνθρακα (CCS) μπορεί να στηρίξει χιλιάδες θέσεις εργασίας.
Το επιχείρημα δεν είναι αμελητέο, ειδικά για εμάς. Η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη μετρά εδώ και χρόνια απώλειες πληθυσμού και αναζητά λόγους για να κρατήσει τους νέους της. Ένα σταθερό βιομηχανικό αποτύπωμα με ευρωπαϊκή σφραγίδα, ακριβώς εδώ, δεν είναι λεπτομέρεια· είναι αναπτυξιακή άγκυρα σε έναν τόπο που έχει συνηθίσει να βλέπει τις ευκαιρίες να φεύγουν προς το κέντρο.
Η ευκαιρία λέγεται τεχνογνωσία
Αν το σχέδιο προχωρήσει όπως σχεδιάζεται, το πιο ενδιαφέρον δεν θα είναι οι τόνοι του CO2 που θα θάβονται με ασφάλεια στο υπέδαφος, αλλά οι δεξιότητες που θα μείνουν στην επιφάνεια — και μάλιστα εδώ. Έργα αυτής της κλίμακας ανοίγουν δρόμο σε εξειδικευμένα επαγγέλματα — από μηχανικούς ταμιευτήρα και γεωλόγους έως τεχνικούς παρακολούθησης και ειδικούς περιβαλλοντικής συμμόρφωσης. Σημαίνουν εκπαίδευση, κατάρτιση και, ιδανικά, έναν λόγο για να επιστρέψει ή να μείνει στην Ανατολική Μακεδονία επιστημονικό δυναμικό που σήμερα παίρνει τον δρόμο της Θεσσαλονίκης, της Αθήνας ή του εξωτερικού.
Η Θάσος ρωτάει — και καλά κάνει
Οφείλουμε, βέβαια, να μιλάμε καθαρά: το έργο δεν προχωρά χωρίς αντιρρήσεις, και αυτές οι αντιρρήσεις έχουν πρόσωπο και τόπο. Μέρος της κοινωνίας της Θάσου, μαζί με περιβαλλοντικές οργανώσεις, έχει εκφράσει επιφυλάξεις για το ενδεχόμενο διαρροής και τις επιπτώσεις στο περιβάλλον, στον τουρισμό και στις οικονομικές δραστηριότητες του νησιού. Είναι λογικό: μιλάμε για τα ίδια νερά, την ίδια θάλασσα. Η απάντηση σε αυτές τις ανησυχίες δεν μπορεί να είναι η σιωπή ή ο εντυπωσιασμός· είναι η διαφάνεια, η αυστηρή εποπτεία και η τεκμηριωμένη ενημέρωση της τοπικής κοινωνίας. Ένα έργο που φιλοδοξεί να γίνει πρότυπο για τον ευρωπαϊκό Νότο κρίνεται και από το πόσο πειστικά διαχειρίζεται το ρίσκο απέναντι στους γείτονές του, όχι μόνο από το πόσο φιλόδοξα διαφημίζει το όφελος.
Η Ανατολική Μακεδονία ως κόμβος, όχι ως παρένθεση
Εδώ είναι, νομίζω, το πραγματικό διακύβευμα. Η Καβάλα, η Θάσος και ολόκληρη η Ανατολική Μακεδονία έχουν την ευκαιρία να γίνουν κόμβος καινοτομίας — όχι ως ένα ακόμη κεφάλαιο στην ιστορία της εξόρυξης, αλλά ως κέντρο της πράσινης βιομηχανικής μετάβασης. Η περιοχή μπορεί να πάψει να αντιμετωπίζεται ως ένας τόπος που απλώς υποδέχεται έργα σχεδιασμένα αλλού και να γίνει τόπος όπου παράγεται τεχνογνωσία με εξαγώγιμη αξία προς όλη την Ευρώπη.
Το στοίχημα, λοιπόν, δεν κρίνεται στα εγκαίνια ούτε στα δελτία Τύπου. Κρίνεται στο αν, σε πέντε και δέκα χρόνια, ο Πρίνος θα είναι για την Ανατολική Μακεδονία ένα έργο που έφερε χρήμα και έφυγε ή μια υποδομή που άφησε πίσω της δουλειές, γνώση και ανθρώπους. Η περιοχή θάβει κυριολεκτικά τον άνθρακα στο υπέδαφός της· το ζητούμενο είναι να ξεθάψει, ταυτόχρονα, μια ευκαιρία που της αξίζει.
Π.Β.Π. https://thracenews.gr/thasos-o-prinos-metaschimatizetai-energeiaka/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου