*Του Πάνου Βρανά, Ειδικού Συνεργάτη - Αναλυτή
Ας κάνουμε ένα σενάριο, όχι και τόσο φανταστικό! Αλλά εν πάση περιπτώσει, φανταστείτε ότι ένα πρωί όλα τα κόμματα της Βουλής, από τη μία άκρη ως την άλλη, αποφασίζουν το ίδιο πράγμα: να βγάλουν από τα ψηφοδέλτιά τους και από τους κομματικούς τους μηχανισμούς κάθε πρόσωπο που λειτουργεί ως προέκταση του τουρκικού προξενείου στην Κομοτηνή. Όχι τους μειονοτικούς υποψηφίους — τους εγκάθετους. Πώς θα έμοιαζε η επόμενη μέρα στη Θράκη;
Η απάντηση είναι πιο διδακτική από όσο φαίνεται, γιατί δείχνει ταυτόχρονα τι μπορεί και τι δεν μπορεί να κάνει το πολιτικό σύστημα — και πού κρύβεται το πραγματικό πρόβλημα.
Τι θα ήταν εφικτό — και τι όχι
Το πρώτο σκέλος του πειράματος είναι απολύτως νόμιμο. Κανένα κόμμα δεν υποχρεούται να συμπεριλάβει κάποιον στο ψηφοδέλτιό του· η επιλογή υποψηφίων ανήκει στην αυτονομία του κόμματος. Αν τα κόμματα ήθελαν, αύριο το πρωί, να μη χρίσουν συγκεκριμένα πρόσωπα, κανείς δεν θα μπορούσε να τα υποχρεώσει.
Το δεύτερο σκέλος, όμως — ο πλήρης αποκλεισμός «από παντού» — δεν είναι στο χέρι τους. Το δικαίωμα του εκλέγεσθαι και της ίδρυσης κόμματος είναι συνταγματικά κατοχυρωμένο. Όποιος μένει εκτός των μεγάλων ψηφοδελτίων μπορεί να κατέβει ως ανεξάρτητος ή να συγκροτήσει δικό του σχηματισμό. Αποκλεισμός από τις εκλογές προϋποθέτει αμετάκλητη ποινική καταδίκη για συγκεκριμένα αδικήματα, όχι πολιτική απόφαση των υπολοίπων.
Ο φραγμός που υπάρχει ήδη
Εδώ μπαίνει το όριο του 3%. Δεν θεσπίστηκε σε κενό. Ήρθε το 1990, αμέσως μετά την περίοδο που η μειονοτική «Σύμπραξη» του Σαδίκ Αχμέτ εξέλεγε ανεξάρτητους βουλευτές στη Ροδόπη, εκμεταλλευόμενη ακριβώς το γεγονός ότι σε τοπικό επίπεδο η συγκεντρωμένη μειονοτική ψήφος αρκούσε. Όποιος κι αν ήταν ο επίσημος δικαιολογητικός λόγος — η κυβερνητική σταθερότητα, η αποφυγή κατακερματισμού — το αποτέλεσμα ήταν συγκεκριμένο: ένα καθαρά μειονοτικό κόμμα δεν πιάνει 3% πανελλαδικά και ποτέ δεν το έπιασε.
Άρα η αυτόνομη μειονοτική παρουσία στη Βουλή είναι ήδη φραγμένη. Και επειδή η μειονότητα δεν πειθαρχεί ενιαία — ψηφίζει και χριστιανούς υποψηφίους, κατανέμει την ψήφο της στα κρατικά κόμματα — δεν υπάρχει καν ένα συμπαγές «μπλοκ» να αποκλειστεί. Δεν αποκλείεις ένα μπλοκ που δεν είναι μπλοκ.
Ποιον εκπροσωπεί ο εγκάθετος
Εδώ είναι η ουσία. Ο εγκάθετος δεν εκπροσωπεί τη μειονότητα. Η ψήφος δίνεται γνήσια, προς τα πάνω — αλλά η ατζέντα ορίζεται απ’ έξω. Δεν μεταφέρει τη βούληση της κοινότητας προς το κράτος· μεταφέρει τη γραμμή ενός τρίτου δρώντα προς την κοινότητα, χρησιμοποιώντας τη λαϊκή εντολή ως κάλυμμα. Αυτό που η πολιτική επιστήμη ονομάζει ιδιοποίηση της εκπροσώπησης: η νομιμοποίηση είναι αυθεντική στην προέλευσή της και νοθευμένη στη χρήση της.
Γι’ αυτό και η «νομιμοφάνεια» που παράγεται είναι πιο επικίνδυνη από μια καθαρή πλαστογραφία. Όταν η Άγκυρα ή η ABTTF επικαλούνται «τους εκλεγμένους εκπροσώπους της μειονότητας», αντλούν την πειστικότητά τους ακριβώς από το ότι αυτοί όντως εκλέχθηκαν. Το προξενείο δεν χρειάζεται να νοθεύσει την κάλπη· του αρκεί να ελέγχει ποιος μπαίνει σε αυτήν ως «φυσικός» εκπρόσωπος, για να αποκτήσουν διεθνές βήμα οι αναθεωρητικές θέσεις εις βάρος της χώρας — η αμφισβήτηση της Λωζάνης, η μη αναγνώριση του διορισμένου μουφτή, η διασύνδεση με δομές όπως οι Γκρίζοι Λύκοι.
Πώς, λοιπόν, θα ήταν η Θράκη;
Αν αφαιρούσαμε τους εγκάθετους — και μόνο αυτούς, με τεκμηρίωση κατά περίπτωση — η μειονότητα δεν θα έχανε φωνή. Θα έχανε έναν διαμεσολαβητή που δεν της ανήκε. Θα παρέμενε ό,τι ήταν πάντα: μια κοινότητα με γνήσια τοπικά αιτήματα — παιδεία, γη, θρησκευτική αυτοδιοίκηση ως θρησκευτικό και όχι ως γεωπολιτικό ζήτημα — που θα μπορούσε κάλλιστα να εκπροσωπείται από μειονοτικούς πολιτικούς οι οποίοι λογοδοτούν στους ψηφοφόρους τους και όχι σε ένα προξενείο.
Γιατί υπάρχουν και τέτοιοι. Και ακριβώς επειδή υπάρχουν, ο οριζόντιος αποκλεισμός θα ήταν αυτοκαταστροφικός: θα ταύτιζε τον φερέφωνο με τον γνήσιο εκπρόσωπο, θα αρνιόταν στη μειονότητα αυτό που της αναγνωρίζει το Σύνταγμα, και θα χάριζε στην αντίπαλη αφήγηση το επιχείρημα που χρόνια προσπαθεί να στήσει: ότι η Ελλάδα καταστέλλει την πολιτική εκπροσώπηση της μειονότητας. Θα ήταν δώρο στην Άγκυρα, όχι πλήγμα.
Το συμπέρασμα λοιπόν, απο το σενάριο, είναι αμείλικτο. Το 3% εξουδετερώνει τον ορατό κίνδυνο — το αυτόνομο μειονοτικό κόμμα — και αφήνει ανέπαφο τον αόρατο: τη διείσδυση μέσω της ενσωμάτωσης στους μηχανισμούς των μεγάλων κομμάτων. Και αυτός ο δεύτερος κίνδυνος δεν αντιμετωπίζεται ούτε με κάλπες ούτε με κατώφλια.
Αντιμετωπίζεται με τρία στοχευμένα εργαλεία: διαφάνεια στις χρηματοδοτικές ροές, ουσιαστικό έλεγχο της προξενικής δράσης, και κατά περίπτωση δικαστική τεκμηρίωση εκεί όπου η πράξη — όχι η καταγωγή — στοιχειοθετεί αδίκημα. Όπως ακριβώς έδειξε η πρόσφατη εμπειρία στις υποθέσεις περί αντιποίησης αρχής στο μουφτειακό ζήτημα. Εκεί κρίνεται το πράγμα: στη συγκεκριμένη ενέργεια, με όνομα και αποδεικτικά στοιχεία — όχι στον οριζόντιο, συλλογικό αποκλεισμό που ακούγεται ηχηρός και καταλήγει αυτοαναιρούμενος.
Η Θράκη, λοιπόν, δεν θα άλλαζε επειδή θα έλειπαν κάποια ονόματα από τα ψηφοδέλτια. Θα άλλαζε την ημέρα που η γνήσια μειονοτική φωνή θα έπαυε να χρειάζεται έναν μεσάζοντα του προξενείου για να ακουστεί. Και αυτό δεν το πετυχαίνει μια απόφαση κομμάτων· το πετυχαίνει ένα κράτος που ελέγχει, τεκμηριώνει και αποδεικνύει. https://thracenews.gr/pos-tha-itan-i-thraki-an-ta-kommata-apekleian-toys-parakratikoys-toy-toyrkikoy-proxeneioy/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου