Η ένταση ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν φαίνεται να εισέρχεται σε μία από τις πιο κρίσιμες φάσεις των τελευταίων ετών, καθώς η Ουάσινγκτον επιχειρεί να συνδυάσει διπλωματική πίεση και στρατιωτική ισχύ, επιδιώκοντας συμφωνία με την Τεχεράνη για το πυρηνικό της πρόγραμμα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Donald Trump, εμφανίζεται αισιόδοξος ότι μπορεί να υπάρξει άμεση αποκλιμάκωση, δηλώνοντας ότι «ο πόλεμος θα τελειώσει γρήγορα». Παράλληλα, αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αποκαλύπτουν σχέδιο μνημονίου 14 σημείων που θα μπορούσε να αποτελέσει τη βάση μιας νέας συμφωνίας ανάμεσα στις δύο χώρες.
Την ίδια στιγμή, η Τεχεράνη διατηρεί επιφυλακτική στάση, ενώ η διεθνής κοινότητα παρακολουθεί με ανησυχία τις εξελίξεις στον Περσικό Κόλπο και ειδικά στα στρατηγικής σημασίας Στενά του Ορμούζ.
Το σχέδιο συμφωνίας των 14 σημείων
Σύμφωνα με δημοσίευμα του Axios, ο Λευκός Οίκος θεωρεί ότι βρίσκεται κοντά σε μία προκαταρκτική συμφωνία με το Ιράν μέσω ενός μονοσέλιδου μνημονίου 14 σημείων.
Το πλαίσιο της πρότασης περιλαμβάνει:
πάγωμα του εμπλουτισμού ουρανίου από το Ιράν,
σταδιακή άρση των αμερικανικών κυρώσεων,
αποκατάσταση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ,
αποκλιμάκωση της στρατιωτικής έντασης στον Περσικό Κόλπο,
επανέναρξη ευρύτερων διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα.
Πηγές που επικαλείται το Reuters αναφέρουν ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαμεσολάβηση μεταξύ των δύο πλευρών, χωρίς όμως να έχουν γίνει γνωστές όλες οι λεπτομέρειες της πρότασης.
Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών, Ismail Baghaei, δήλωσε ότι η αμερικανική πρόταση «εξακολουθεί να εξετάζεται», επισημαίνοντας ότι η Τεχεράνη θα μεταφέρει τις θέσεις της μέσω Πακιστανών διαμεσολαβητών.
Τραμπ: «Το Ιράν θέλει απεγνωσμένα συμφωνία»
Ο Donald Trump εμφανίστηκε ιδιαίτερα βέβαιος ότι η Τεχεράνη θα αναγκαστεί να αποδεχθεί συμφωνία.
Κατά τη διάρκεια πολιτικής εκδήλωσης στη Georgia, ο Αμερικανός πρόεδρος τόνισε ότι η βασική επιδίωξη των ΗΠΑ είναι να αποτραπεί η απόκτηση πυρηνικού όπλου από το Ιράν.
«Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο. Αυτό που κάνουμε είναι σωστό και θα τελειώσει γρήγορα», δήλωσε χαρακτηριστικά.
Αργότερα, μιλώντας από το Οβάλ Γραφείο σε συνάντηση με αθλητές του Ultimate Fighting Championship, υποστήριξε ότι «το Ιράν θέλει απεγνωσμένα να κάνει συμφωνία».
Παράλληλα, ο Τραμπ ισχυρίστηκε ότι οι στρατιωτικές δυνατότητες της Τεχεράνης έχουν δεχθεί σοβαρό πλήγμα, αναφέροντας ότι μεγάλο μέρος του ιρανικού ναυτικού έχει καταστραφεί.
Νέες απειλές μέσω Truth Social
Παρά το αισιόδοξο κλίμα που επιχειρεί να παρουσιάσει η Ουάσινγκτον, ο Αμερικανός πρόεδρος έστειλε νέο αυστηρό μήνυμα προς την Τεχεράνη μέσω της πλατφόρμας Truth Social.
Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι σε περίπτωση αποτυχίας των συνομιλιών, «οι βομβαρδισμοί θα ξεκινήσουν ξανά και θα είναι πολύ πιο έντονοι από πριν».
Η δήλωση αυτή ενίσχυσε τους φόβους για πιθανή νέα στρατιωτική κλιμάκωση στην περιοχή.
Θετική αντίδραση των αγορών
Παρά την ένταση, οι διεθνείς αγορές φαίνεται να προεξοφλούν ένα πιο αισιόδοξο σενάριο αποκλιμάκωσης.
Η S&P 500 και οι βασικοί δείκτες της Γουόλ Στριτ έκλεισαν με σημαντικά κέρδη, ενώ ανοδικά κινήθηκαν και τα ασιατικά χρηματιστήρια.
Την ίδια ώρα, η τιμή του πετρελαίου Brent υποχώρησε σχεδόν 8%, φτάνοντας κοντά στα 101 δολάρια το βαρέλι, μετά το πρόσφατο υψηλό των 126 δολαρίων που είχε προκαλέσει ανησυχία για παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Το «πάγωμα» του Project Freedom
Ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε επίσης την προσωρινή αναστολή του «Project Freedom», της στρατιωτικής επιχείρησης των ΗΠΑ που είχε ως στόχο την προστασία της ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο και τη συνοδεία εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Ωστόσο, η Ουάσινγκτον ξεκαθάρισε ότι ο αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών παραμένει σε ισχύ.
Η αντίδραση της Τεχεράνης ήταν ειρωνική. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Mohammad Bagher Ghalibaf, σχολίασε ότι «η επιχείρηση “Εμπιστέψου με bro” απέτυχε».
Παράλληλα, οι Islamic Revolutionary Guard Corps άφησαν ανοιχτό το ενδεχόμενο επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ, εφόσον σταματήσουν «οι απειλές των επιτιθέμενων».
Στενά του Ορμούζ: Το επίκεντρο της διεθνούς κρίσης
Τα Strait of Hormuz παραμένουν το βασικό σημείο έντασης στη σύγκρουση.
Από τη θαλάσσια αυτή δίοδο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου, γεγονός που καθιστά οποιαδήποτε διαταραχή εξαιρετικά επικίνδυνη για την παγκόσμια οικονομία.
Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ότι έχουν σταματήσει δεκάδες πλοία που κατευθύνονταν προς ιρανικά λιμάνια, ενώ η United States Central Command γνωστοποίησε την ακινητοποίηση ιρανικού πετρελαιοφόρου στον Κόλπο του Ομάν.
Παρέμβαση του ΟΗΕ και καταγγελίες των ΗΑΕ
Το United Nations Security Council πραγματοποίησε κλειστές διαβουλεύσεις μετά από αίτημα του Bahrain, έπειτα από τις επιθέσεις που αποδίδονται στο Ιράν κατά των United Arab Emirates.
Σύμφωνα με τα ΗΑΕ, το Ιράν εξαπέλυσε:
12 βαλλιστικούς πυραύλους,
τρεις πυραύλους cruise,
τέσσερα drones.
Οι επιθέσεις προκάλεσαν πυρκαγιά στη βιομηχανική ζώνη της Fujairah και τραυματισμούς αμάχων.
Η ιρανική αντιπροσωπεία στον ΟΗΕ υποστήριξε ότι η μόνη βιώσιμη λύση είναι «ο μόνιμος τερματισμός του πολέμου και η άρση του ναυτικού αποκλεισμού».
Νετανιάχου: «Πλήρης συντονισμός με τον Τραμπ»
Ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Benjamin Netanyahu, δήλωσε ότι υπάρχει «πλήρης συντονισμός» με τις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με το Ιράν.
Όπως ανέφερε, βασικός στόχος είναι:
η απομάκρυνση του εμπλουτισμένου ουρανίου από το Ιράν,
η διάλυση των δυνατοτήτων εμπλουτισμού,
η αποτροπή ανάπτυξης πυρηνικών όπλων.
Οι δηλώσεις του έγιναν μετά από νέο ισραηλινό βομβαρδισμό στη Beirut, όπου σύμφωνα με το Ισραήλ σκοτώθηκε υψηλόβαθμο στέλεχος της Hezbollah.
Ένα εύθραυστο παράθυρο αποκλιμάκωσης
Παρά τις δηλώσεις περί επικείμενης συμφωνίας, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη. Οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται παράλληλα με στρατιωτικές κινήσεις, οικονομικές πιέσεις και διπλωματικές αντιπαραθέσεις στον ΟΗΕ.
Το επόμενο διάστημα θεωρείται καθοριστικό για το αν οι δύο πλευρές θα οδηγηθούν σε συμφωνία ή σε νέα επικίνδυνη κλιμάκωση με παγκόσμιες συνέπειες στην ασφάλεια, την ενέργεια και τη διεθνή οικονομία.
https://thracenews.gr/ipa-iran-schedio-symfonias-14-simeion-apeiles-trab-kai-krisi-sta-stena-tou-ormouz/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου