Στο επίκεντρο της κατανυκτικής ατμόσφαιρας της Μεγάλης Πέμπτης, στην παλιά πόλη της Ξάνθη, ξεχωρίζει ένας ιδιαίτερος Εσταυρωμένος που δεν αποτελεί μόνο αντικείμενο λατρείας, αλλά και ένα σημαντικό έργο τέχνης.
Πρόκειται για τη δημιουργία του σπουδαίου Μικρασιάτη αγιογράφου και λογοτέχνη Φώτης Κόντογλου, ενός από τους σημαντικότερους εκφραστές της ελληνικής καλλιτεχνικής παράδοσης του 20ού αιώνα.
Ο ναός του Αγίου Γεωργίου και η κατανυκτική ατμόσφαιρα
Σε μία από τις πιο γραφικές γειτονιές της παλιάς πόλης, πάνω από την πλατεία Αντίκα, δεσπόζει ο Ναός Αγίου Γεωργίου Ξάνθης.
Το βράδυ της Μεγάλης Πέμπτης, δεκάδες πιστοί συγκεντρώνονται στον ναό για την Ακολουθία των Αγίων Παθών. Με ευλάβεια και συγκίνηση στέκονται μπροστά στον Εσταυρωμένο Χριστό, βιώνοντας μια από τις πιο φορτισμένες στιγμές της Μεγάλης Εβδομάδας.
Η ιστορία πίσω από τον Εσταυρωμένο
Η δημιουργία της εικόνας του Εσταυρωμένου αποτελεί μια ξεχωριστή ιστορία που συνδυάζει τέχνη και βαθιά πίστη.
Το έργο ανατέθηκε στον Κόντογλου το 1959 από τον τότε εφημέριο του ναού, πατέρα Μελέτιο. Ωστόσο, παρά τη φήμη και την αναγνώρισή του, ο καλλιτέχνης καθυστερούσε να ολοκληρώσει και να αποστείλει την εικόνα στην Ξάνθη, επικαλούμενος διάφορες δικαιολογίες.
Το όραμα που άλλαξε τα πάντα
Σύμφωνα με προφορική παράδοση, ο Φώτης Κόντογλου είχε δεθεί τόσο με το έργο του, ώστε δεν επιθυμούσε να το αποχωριστεί.
Όμως, ένα όραμα φαίνεται πως καθόρισε την εξέλιξη: ο ίδιος φέρεται να είδε στον ύπνο του τον Χριστό, ο οποίος του υπέδειξε να στείλει την εικόνα στην Ξάνθη, όπως είχε υποσχεθεί. Θεωρώντας το γεγονός αυτό ως θεία παρέμβαση, προχώρησε τελικά στην αποστολή του έργου.
Η πίστη και η προσωπική του σχέση με το έργο αποτυπώνονται και στην αφιερωματική επιγραφή στο πίσω μέρος της εικόνας, όπου υπογράφει ως «ο αμαρτωλός Φώτιος Νικ. Κόντογλου».
Ένας ιστορικός ναός με ξεχωριστή αρχιτεκτονική
Ο ναός του Αγίου Γεωργίου χτίστηκε το 1835, κατά την περίοδο της οθωμανικής κυριαρχίας, με τη συμβολή των καπνεμπόρων της πόλης.
Πρόκειται για τρίκλιτη βασιλική χωρίς τρούλο, χαρακτηριστική της εποχής. Το εσωτερικό του εντυπωσιάζει με:
Τον ξύλινο δεσποτικό θρόνο
Τον ξυλόγλυπτο άμβωνα με παραστάσεις των Ευαγγελιστών
Τους κρυστάλλινους πολυελαίους από τη Ρωσία
Το καμπαναριό κατασκευάστηκε αργότερα, το 1927, καθώς στην οθωμανική περίοδο δεν επιτρεπόταν η ανέγερσή του.
Μνήμες και ιστορίες στον προαύλιο χώρο
Στον προαύλιο χώρο του ναού ξεχωρίζει ένα μαρμάρινο μνημείο αφιερωμένο στη μνήμη της Ευθαλίας, συζύγου του Σταύρου Δαβίδοβιτς, που πέθανε από χολέρα στο Κίεβο το 1866.
Σε μικρή απόσταση βρίσκεται και ο ναός του Αγίου Βλασίου, καθώς και το αρχοντικό όπου μεγάλωσε ο Μάνος Χατζιδάκις, συνδέοντας την περιοχή με σημαντικές προσωπικότητες της ελληνικής τέχνης.
Ο Φώτης Κόντογλου και η αναζήτηση της ελληνικότητας
Ο Φώτης Κόντογλου γεννήθηκε το 1895 στις Κυδωνίες της Μικράς Ασίας και αφιέρωσε το έργο του στην αναζήτηση της αυθεντικής «ελληνικότητας».
Υπήρξε κορυφαία μορφή της βυζαντινής εικονογραφίας και συνέβαλε καθοριστικά στην αναβίωση της παραδοσιακής τέχνης στην Ελλάδα. Μαθητές του υπήρξαν σημαντικοί καλλιτέχνες, όπως ο Γιάννης Τσαρούχης και ο Νίκος Εγγονόπουλος.
Έφυγε από τη ζωή το 1965, αφήνοντας πίσω του ένα σπουδαίο καλλιτεχνικό και πνευματικό έργο.
Ένα έργο που ενώνει τέχνη και πίστη
Ο Εσταυρωμένος της Ξάνθης δεν είναι απλώς μια εικόνα. Είναι ένα έργο που συμπυκνώνει την πίστη, την προσωπική διαδρομή και την καλλιτεχνική αναζήτηση ενός μεγάλου δημιουργού.
Κάθε Μεγάλη Πέμπτη, μπροστά του, αναβιώνει μια παράδοση που γεφυρώνει το παρελθόν με το παρόν, κρατώντας ζωντανό το πνεύμα της Ορθοδοξίας και της ελληνικής πολιτιστικής κληρονομιάς.
Πηγή:ΑΠΕΜΠΕ https://thracenews.gr/xanthi-o-estavromenos-tou-foti-kontoglou-kai-i-istoria-pistis-piso-apo-ena-spoudaio-ergo-technis/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου