Η Εκκλησία τιμά σήμερα τη φανέρωση της τρισυπόστατης παρουσίας του Θεού – Πατέρα, Υιού και Αγίου Πνεύματος – το μοναδικό γεγονός κατά το οποίο η Αγία, ομοούσια και αδιαίρετη Τριάδα αποκαλύφθηκε ταυτόχρονα στη Γη. Πρόκειται για τη θεοφάνεια του Θείου Λόγου, η οποία περιγράφεται στα Ευαγγέλια των Ματθαίου, Μάρκου και Λουκά και συνδέεται άρρηκτα με τη Βάπτιση του Ιησού Χριστού από τον Ιωάννη τον Πρόδρομο στον ποταμό Ιορδάνη.
Σύμφωνα με το κατά Ματθαίον Ευαγγέλιο (Γ΄, 1–17), ο Ιωάννης, υπακούοντας σε θεία εντολή, εγκαταλείπει την έρημο και μεταβαίνει στον Ιορδάνη, όπου κηρύττει και βαπτίζει τους πιστούς. Εκεί προσέρχεται και ο Ιησούς από τη Γαλιλαία. Παρά τον αρχικό δισταγμό του Προδρόμου, ο οποίος θεωρεί τον εαυτό του ανάξιο να βαπτίσει τον Χριστό, η βάπτιση τελείται, εκπληρώνοντας το θείο σχέδιο.
Κατά τη στιγμή της Βάπτισης, το Άγιο Πνεύμα κατέρχεται «εν είδει περιστεράς» και αναπαύεται επάνω στον Χριστό, ενώ από τους ουρανούς ακούγεται η φωνή του Θεού Πατέρα:
«Οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα».
Έτσι, αποκαλύπτεται στον κόσμο ολόκληρη η Αγία Τριάδα.
Οι Ευαγγελιστές Ματθαίος και Μάρκος τοποθετούν την κάθοδο του Αγίου Πνεύματος αμέσως μετά την έξοδο του Ιησού από τα ύδατα. Ο Λουκάς, χωρίς να αποσυνδέει τα γεγονότα, επισημαίνει ότι η θεοφάνεια λαμβάνει χώρα σε χρόνο προσευχής, υπογραμμίζοντας τον αποκαλυπτικό χαρακτήρα της στιγμής. Σε κάθε περίπτωση, η Βάπτιση του Χριστού αποτελεί την πρώτη μεγάλη θεοφάνεια της Καινής Διαθήκης.
Θεοφάνεια, Επιφάνεια, Φώτα
Η εορτή είναι γνωστή με τρεις ονομασίες. Η αρχαιότερη είναι τα Θεοφάνια, όρος που ανάγεται στον λόγο του Αποστόλου Παύλου «Θεός εφανερώθη εν σαρκί». Η ονομασία Επιφάνεια προέρχεται επίσης από την Αγία Γραφή και δηλώνει τη φανέρωση της σωτήριας χάρης του Θεού στον κόσμο. Η τρίτη ονομασία, Φώτα ή Άγια Φώτα, συνδέεται με το βάπτισμα των κατηχουμένων, το οποίο ονομαζόταν «φώτισμα».
Ο αγιασμός των υδάτων και το έθιμο του Σταυρού
Κεντρικές τελετές της ημέρας είναι ο Μέγας Αγιασμός και η Κατάδυση του Τιμίου Σταυρού στα ύδατα, κατά μίμηση της Βάπτισης του Χριστού. Ο ιερέας ρίχνει τον Σταυρό στη θάλασσα, σε ποτάμια ή δεξαμενές, και νέοι βουτούν για να τον ανασύρουν, πράξη που θεωρείται ευλογία για τον ίδιο και την οικογένειά του.
Στην Ελλάδα, η επίσημη τελετή καθιερώθηκε από τις αρχές του 20ού αιώνα στον Πειραιά, ενώ παρόμοιες τελετές τελούνται σε κάθε γωνιά της χώρας.
Η εορτή που κλείνει το Δωδεκαήμερο
Τα Θεοφάνια αποτελούν μία από τις αρχαιότερες εορτές της Εκκλησίας και κλείνουν τον κύκλο του Δωδεκαημέρου, που αρχίζει με τα Χριστούγεννα. Όπως υμνεί η Εκκλησία στο Απολυτίκιο της ημέρας, «Εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε, η της Τριάδος εφανερώθη προσκύνησις», η σημερινή εορτή φωτίζει ολόκληρη την κτίση και καλεί τον άνθρωπο σε αγιασμό, χαρά και πνευματική αναγέννηση.
https://thracenews.gr/agia-theofania-i-fanerosi-tis-agias-triadas-kai-o-agiasmos-tis-ktisis/
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου