Ίμια: 30 χρόνια μετά

Τριάντα χρόνια συμπληρώνονται από τα ξημερώματα της 31ης Ιανουαρίου του 1996, όταν η κρίση στα Ίμια κορυφώθηκε με τον πιο τραγικό τρόπο. Οι Χριστόδουλος Καραθανάσης, Παναγιώτης Βλαχάκος και Έκτορας Γιαλοψός, έχασαν τη ζωή τους όταν το ελικόπτερο του Πολεμικού Ναυτικού συνετρίβη στη θαλάσσια περιοχή.
Το επεισόδιο εντάσσεται στο πλαίσιο των ελληνο- τουρκικών διαφορών στο Αιγαίο, που εμφανίσθηκαν δυναμικά στο προσκήνιο μετά τη Μεταπολίτευση. Η Ελλάδα αναγνωρίζει ως μόνη διαφορά της με τη γείτονα την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας, ενώ η Τουρκία θέτει τα θέματα του εναερίου χώρου (αναγνωρίζει 6 και όχι 10 μίλια), του FIR Αθηνών, της αποστρατιωτικοποίησης των νήσων του Αιγαίου και με την κρίση των Ιμίων το καθεστώς κάποιων βραχονησίδων («Γκρίζες Ζώνες»).
Τα Ίμια (Καρντάκ στα τουρκικά) είναι δύο μικρές ακατοίκητες βραχονησίδες μεταξύ του νησιωτικού συμπλέγματος των Δωδεκανήσων και των νοτιοδυτικών ακτών της Τουρκίας. Απέχουν 3,8 ναυτικά μίλια από το Μποντρούμ (Αλικαρνασσός) της Τουρκίας, 5,5 ν.μ. από την Κάλυμνο και 2,5 ν.μ. από το πλησιέστερο ελληνικό έδαφος, τη βραχονησίδα Καλόλιμνος.
Τα Ίμια παραχωρήθηκαν στην Ελλάδα από την Ιταλία το 1947 με τη Συνθήκη των Παρισίων, ακολουθώντας την ενσωμάτωση των Δωδεκανήσων μετά το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου. Το Τουρκικό κράτος είχε αποδεχτεί το καθεστώς επικυριαρχίας της Ελλάδας στα νησιά αυτά. Η αμφισβήτηση της ελληνικότητας των Ιμίων ξεκίνησε από ένα ναυτικό ατύχημα που συνέβη στις 25 Δεκεμβρίου 1995. Οι Τούρκοι προσπάθησαν να εφαρμόσουν για την περίσταση τη δική τους ερμηνεία στη Συνθήκη της Λωζάνης (1923), με την οποία είχαν παραχωρηθεί τα Δωδεκάνησα στην Ιταλία στο σύνολό τους και όχι ονομαστικά, και να αμφισβητήσουν την ελληνική κυριαρχία κάποιων βραχονησίδων.
Το χρονικό της παρολίγον σύγκρουσης και ο πόλεμος των σημαιών
To ημερολόγιο έγραφε 25 Δεκεμβρίου1995. Το τουρκικό φορτηγό πλοίο «Φιγκέν Ακάτ» προσαράζει στην Ανατολική Ίμια. Ο πλοίαρχος αρνείται βοήθεια από το ελληνικό Λιμενικό, υποστηρίζοντας ότι βρίσκεται σε τουρκικά χωρικά ύδατα. Η Άγκυρα κάνει λόγο για τουρκικό έδαφος. Η Αθήνα απορρίπτει τους ισχυρισμούς.

Στις 25 Ιανουαρίου 1996 ο δήμαρχος Καλύμνου, Δημήτρης Διακομιχάλης, υψώνει την ελληνική σημαία στη Μικρή Ίμια.
Δύο μέρες αργότερα  τούρκοι δημοσιογράφοι της εφημερίδας «Χουριέτ» αποβιβάζονται με ελικόπτερο στη βραχονησίδα, υποστέλλουν την ελληνική σημαία και υψώνουν την τουρκική, σε απευθείας τηλεοπτική μετάδοση. Ο πόλεμος των σημαιών συνεχίζεται. Και στις 28 Ιανουαρίου, το ελληνικό περιπολικό «Αντωνίου» υποστέλλει την τουρκική σημαία και υψώνει ξανά την ελληνική.

Το βράδυ, Έλληνες βατραχάνθρωποι (ΜΥΚ) αποβιβάζονται στη Μεγάλη Ίμια.
«Δεν ξαναβγήκαμε για πέντε μέρες, κοιμόμασταν μέσα και σχεδιάζαμε», μαρτυρά ο πιλότος Μάνος Καρυωτάκης.
Η πτώση του ελικοπτέρου
Η κρίση της 30ης Ιανουαρίου του 1996 εξελίχθηκε σε ένα δράμα για την Ελλάδα.
Τα ξημερώματα της 31ης Ιανουαρίου εν μέσω κακοκαιρίας ελικόπτερο του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού απογειώνεται από τη φρεγάτα «Ναβαρίνο» για αναγνώριση και επιβεβαιώνει την παρουσία των Τούρκων στη δυτική βραχονησίδα του μικρού συμπλέγματος των Ιμίων. Κατά την επιστροφή του, το ελικόπτερο συντρίβεται στη θάλασσα, με αποτέλεσμα τον θάνατο των τριών αξιωματικών: Χριστόδουλου Καραθανάση, Παναγιώτη Βλαχάκου και Έκτορα Γιαλοψού.
«Διατάχθηκα από τη φρεγάτα Ναυαρίνο για τον εντοπισμό του ελικοπτέρου. Εντοπισαμε γύρω στις 6 ώρα και αρχίσαμε να μαζεύουμε κομμάτια, μέχρι που ξημέρωσε και γύρω στις 11.30 πμ βρήκαμε τη σορό του Καραθάναση», αναφέρει ο Σπύρος Κονιδάρης, πρώην Κυβερνήτης του πολεμικού πλοίου.
“No ships, no troops, no flags”
Το πρωί της 31ης Ιανουαρίου, μετά από ένα έντονο διπλωματικό παρασκήνιο, της κυβέρνησης Σημίτη με την Ουάσιγκτον η κρίση εκτονώνεται με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ και με τη φόρμουλα “No ships, no troops, no flags” (όχι πλοία, όχι στρατεύματα, όχι σημαίες).
Η Βουλή τίμησε τους πεσόντες τηρώντας ενός λεπτού σιγή για τους τρεις αξιωματικούς στέλνοντας το μήνυμα ότι το Αιγαίο δεν επιδέχεται αμφισβητήσεις ούτε ανέχεται αναθεωρήσεις.
*με πλητοφορίες απο sansimera.gr/tanea.gr https://thracenews.gr/imia-30-chronia-meta/